گنبد هارونیه مشهد بنایی افسانه ای با قدمتی هزارساله می باشد که توانسته است از رخداد های طبیعی، حملات و تمامی فراز و نشیب های تاریخ عبور کند و تا به الان برپا بماند. این بنای تاریخی از معماری با شکوهی برخوردار است. با ما همراه باشید تا با این بنای فوق العاده آشنا شوید.
تاریخچه گنبد هارونیه مشهد
گنبد هارونیه تنها اثر باقی مانده در شهر توس است که به تازگی دور آن را حصار کشیدند و جزو آثار ملی و فرهنگی ایران ثبت کرده اند. از دلایلی که این بنا بسیار پر رمز و راز است می توان گفت که هنوز هیچ باستان شناس و مورخی موفق نشده است که تاریخ دقیق ساخت این بنا را بیان کند. بنا براین روایت های مختلفی برای گنبد هارونیه وجود دارد. برخی معتقد اند که این بنا متعلق به هارون الرشید بوده که برای زندانی کردن مجرمان از آن استفاده می کرده و برخی دیگر معتقد اند که این بنا در قدیم آتشکده بوده، علاوه بر تمامی این ها در برخی از متون قدیمی این بنا را به عنوان نقارخانه و مامونیه نام برده اند. اما تمامی این روایت ها بدون سند و مدرک اند و از این رو افسانه ای برای گنبد هارونیه با شکوه می باشند.
گنبد هارونیه کجاست؟
این آثار تاریخی در 25 کیلومتری شمال غربی مشهد، یعنی در ابتدای شهرک توس مشهد قرار گرفته است. در نزدیکی گنبد هارونیه، آرامگاه فردوسی واقع شده است و شما می توانید در یک روز از هر دو بنا دیدن نمایید.
معماری با شکوه گنبد هارونیه مشهد
نقشه اصلی این ساختمان به صورت چهار گوش می باشد و سبک معماری نزدیک به معماری قرن هشتم هجری و سبک معماری آذری دارد. ابعاد هارونیه حدود 25 متر ارتفاع و وسعت آن 12 در 12 متر می باشد. بنا تماما از آجر ساخته شده است و گنبد بزرگ و باشکوه آن سادگی، زیبایی و استحکام را برایمان یاد آور می شود. فضای درونی گنبد هارونیه نیز از ورودی ایوان، چهار شاه نشین، چهار پلکان، سه اتاق فرعی و گنبد خانه تشکیل شده است. نورگیر ها و طاق نما ها نیز به بهترین شکل نور خورشید را به داخل بنا بازتاب می کنند و منظره ای چشم نواز را ایجاد می کند. در فضای بیرونی هارونیه نیز سنگ بودی از امام محمد غزالی واقع شده و چندین باغچه مستطیل شکل و سرسبز قرار دارد.
اسامی مختلف گنبد هارونیه چیست؟
این بنا بسته روایت های مختلفی که برایش وجود دارد، نام های گوناگونی را به خود اختصاص داده است که برخی از آنها شامل:
- گنبد هارونیه
- بقعه هارونیه
- بقعه هارون
- زندان هارون
از گنبد هارونیه چه استفاده ای می کردند؟
همانطور که در بالا اشاره کرده ایم، باستان شناسان و مورخان نتوانستند تاریخ ساخت و کاربری این بنا را تشخیص دهند و نظریه های مختلفی برای گنبد هارونیه مشهد وجود دارد. با توجه به نظریه های مختلف علما این بنا را مدرسه، خانقاه، مسجد، آتشکده، زندان و … معرفی می کنند که ما از درستی هیچ کدام اطمینان نداریم.
بازدید از گنبد هارونیه مشهد
افسانه هایی که در مورد بنای تاریخی گنبد هارونیه وجود دارد را برایتان شرح داده ایم! حال باید گفت که بازدید کنندگان چه حس و حالی دارند وقتی از این بنا دیدن می کنند. شما دوست دارید به هنگام بازدید، کدام افسانه را باور کنید؟ مقبره؟ مدرسه؟ شکنجه گاه؟ زندان؟ آتشکده؟ نقارخانه؟ یا اصلا شاید هیچکدام! درواقع این بنا ها هستند که به افسانه ها جانی تازه می دهند. بازدید از گنبد هارونیه مشهد بسیار جالب جذاب می باشد و شما هنگام بازدید می توانید افسانه های ذکر شده فکر کنید و کنکاشی جذاب درموردش داشته باشید. جالب است بدانید بازدید از بنا رایگان است پس بار و بندیلو ببندید و راهی بازدید از این مکان پر رمز و راز شوید.
سخن پایانی
در این مقاله یکی از آثار ملی و تاریخی ارزشمند خراسان، یعنی گنبد هارونیه مشهد را به شما عزیزان معرفی کردیم تا هنگامی که با تور مشهد به این شهر می آید بازدید از این بنای باشکوه و باقدمت را از دست ندهید. همچنین با خواندن مقاله خانه های تاریخی مشهد دیگر آثار تاریخی مشهد را بشناسید.
