در بین اماکن مذهبی موجود در شهر مشهد، کلیسای متروکه و پرشکوهی خود نمایی می کند. کلیسا مسروپ مقدس مشهد که با نام کلیسای ده دی نیز شناخته می شود جزو آثار تاریخی و فرهنگی کشور به شمار می رود. در ادامه این مقاله به معرفی این کلیسای پر آوازه می پردازیم.
معرفی کلیسا مسروپ مقدس مشهد
کلیسا مسروپ مقدس مشهد یکی از جاهای دیدنی مشهد است که در سالیان دور برای ارامنه ساکن مشهد در سال 1941 ساخته شده و در سال 1384 به عنوان یکی از آثار تاریخی و فرهنگی به ثبت رسیده است. در این کلیسا تا دهه 50 فعالیت های دینی و اجتماعی بسیاری انجام می شد و میان مردمان ارامنه محبوبیت و مقدسیت بالایی داشت. با گذشت سال ها و خروج ارامنه از مشهد فعالیت های این کلیسا کم و کمتر شد و در حال حاضر متروکه شده است.
کلیسای مسروپ مقدس کجاست؟
یکی از میادین اصلی مشهد میدان ده دی واقع در محدوده جانبازان می باشد که تا حرم مطهر امام رضا (ع) فاصله چندانی ندارد و کلیسا مسروپ مقدس نیز در همین میدان واقع شده است. شما پس از ورود به این منطقه چشم تان به نمای زیبا و صلیب کلیسای مسروپ می افتاد و می توانید با طی کردن مسیر کمی به کلیسای مسروپ مقدس بروید.
تاریخچه کلیسا مسروپ مقدس چیست؟
اگر علاقمند به تاریخ هستید، به خوبی می‌دانید که نادرشاه، آخرین پادشاه جهان‌گشای ایران بود. این پادشاه کشورگشایی‌های خود را از خراسان آغاز کرد. پس از نبرد سپاه ایران با عثمانی در منطقه جلفا، ارمنی‌هایی که در آنجا زندگی می‌کردند به مشهد منتقل شدند. با سپری شدن سال‌ها از حضور ارمنی‌ها در مشهد گذشت اما روزگار با ارمنی‌های مشهدی برای ساخت کلیسا خوب تا نمی کرد. این وضعیت تا دوران پهلوی ادامه یافت و در سال ۱۹۴۱ میلادی شرایط ساخت کلیسا فراهم شد. ارمنی‌ها نام “مسروپ” را برای این کلیسا انتخاب کردند.
بالاخره کلیسا مسروپ مقدس مشهد ساخته شد. با این حال، به دلیل مهاجرت ارمنی‌ها از مشهد، کلیسا به مرور به حالتی متروک درآمد. در نهایت، برای حفظ چشم‌انداز تاریخی این کلیسا، به ثبت ملی رسید. تقریباً ۸ دهه از ساخت کلیسا گذشته است. در این مدت، کلیسا چندین بار تعمیر شده ، اما هنوز نیاز به مرمت و نگهداری دارد.
معماری کلیسا مسروپ مقدس مشهد
کلیسا مسروپ مقدس مشهد با زیر سازی به مساحت 300 مترمربع و گنبد مخروطی شکل که بر روی آن صلیبی بزرگ قرار دارد به خوبی خودنمایی می کند. در ورودی کلیسا نیز ناقوس بزرگی وجود دارد که در زمان های گذشته در مراسم و رویداد های مهم ارامنه به صدا در می آمد. ساختمان این کلیسا به شکل ذوزنقه، رنگی سفید و نمای قدیمی است. زیر زمین ساختمان نیز دارای پنجره های زیادی می باشد که موجب کاهش رطوبت است. در محراب کلیسای مسروپ صلیبی فلزی قرار دارد که جزو آثار هنری و با ارزش محسوب می شود. در قسمت درب ورودی نیز کتیبه ای ارزشمند از روایت بانیان و تاریخ ساخت کلیسا وجود دارد.
کتابخانه و مدرسه کلیسای مسروپ مقدس مشهد
در قسمت جنوبی کلیسا کتابخانه ی بزرگ واقع شده که در ایام گذشته حدود چهار هزار جلد کتاب به زبان های ارمنی و روسی در آن قرار داشته اما به دلیل رطوبت زیاد کلیسا مجبور به انتقال اکثریت کتاب ها به دیگر کتابخانه های ارمنی شد. در قسمت شمالی کلیسای مسروپ نیز مدرسه آرین قرار دارد که دارای 8 کلاس بوده که از دهه 50 با مهاجرت ارامنه از ایران بلا استفاده مانده است.
اشیای نگهداری شده در کلیسا مسروپ مقدس چیست؟
کلیسا مسروپ مقدس مشهد مانند دیگر اماکن تاریخی و مذهبی دارای اشیا عتیقه و ارزشمند زیادی می باشد. برخی از این اشیا ارزشمند شامل:
- چندین جلد انجیل به زبان های فارسی و ارمنی
- صلیب مخصوص تقدس بر روی میز نان و شراب
- نقاشی های با قدمت بین 30 الی 70 ساله
- ظروف نقره ارزشمند و باستانی
- تابلو سوزن دوزی شده تصویر حضرت مریم مقدس (که به موزه تهران منتقل شد)
- نقاشی حضرت عیسی مسیح
- کتاب سنگی 170 ساله
آیا امکان بازدید از کلیسای مسروپ مقدس در مشهد وجود دارد؟
متاسفانه از آنجایی که سالیان سال است که این کلیسا متروک مانده است امکان بازدید از کلیسا ممکن نیست. اما امیدواریم که در آینده این کلیسا مسروپ مقدس دوباره مورد مرمت قرار گیرد و برای بازدید عموم آزاد شود.
اماکن دیگر مربوط به ارامنه در مشهد
- کلیسای انجیلی مشهد
- قبرستان ارامنه مشهد
اماکن تاریخی مهم نزدیک به کلیسا مسروپ مقدس
- آرامگاه نادرشاه افشار
- بازار جنت
- باغ ملی
- خانه ملک
- گنبد سبز
- بازار رضا (ع)
- آرامگاه پیرپالان دوز
- حرم مطهر امام رضا (ع)
هتل های نزدیک به کلیسای مسروپ مقدس مشهد کدام اند؟
- هتل 5 ستاره الماس 2 مشهد
- هتل 4 ستاره خورشید تابان مشهد
- هتل 4 ستاره سارینا مشهد
سخن پایانی
در این مقاله کلیسا مسروپ مقدس مشهد را به شما عزیزان معرفی کردیم. اگر قصد سفر به مشهد را دارید می توانید تور های مشهد را از پاشا گشت پارس تهیه کنید تا بتوانید سفری مقرون به صرفه و پر از آرامش داشته باشید.
